Enska 103 - ENS 103 Málfræði og orðaforði

Áfangalýsing

Í beinu framhaldi af námi í grunnskóla eru undirstöðuatriði enskrar málfræði, sérstaklega þau atriði sem reynast íslenskum nemendum erfið, rifjuð upp í efnislegu samhengi við aðra þætti námsins. Áhersla er lögð á vandlegan lestur texta með það fyrir augum að byggja upp virkan og hagnýtan orðaforða. Hraðlesið efni valið við hæfi nemenda. Markvissar hlustunaræfingar. Enskt talmál æft m.a. í tengslum við lestrar- og hlustunarefni. Skriflegi þátturinn þjálfaður með fjölbreyttum æfingum í tengslum við þá efnisflokka sem unnið er með. Nemendum leiðbeint í notkun orðabóka.

Áfangamarkmið

Nemandi

Lestur

geti notað orðabækur sér til gagns og ekki einvörðungu til að komast að merkingu orða heldur einnig notkun þeirra, orðflokki og framburði

ráði við mismunandi lestrarlag eftir aðstæðum

geti lesið margvíslega texta, t.d. óstytta bókmenntatexta ætlaða enskumælandi fólki, aðgengilega fræðitexta af ýmsum sviðum, t.d. í upplýsingaritum, og almennt efni í blöð¬um, tímaritum og á Netinu

Hlustun

geti hlustað á marvíslegt efni sem ekki er endilega ætlað til enskukennslu (raunefni), dregið út upplýsingar og tileinkað sér ný orð

Tal

geti tekið þátt í almennum samræðum á ensku, t.d. innan kennslustofunnar við skóla¬félaga og kennara sem og við enskumælandi fólk eftir því sem tækifæri gefst til

geti sagt frá sjálfum sér og nánasta umhverfi, áhugamálum o.s.frv.

geti talað um almenn efni og tjáð sig af kurteisi og með viðeigandi orðalagi

geti notað grunnorðaforða, sem unnið hefur verið með í áfanganum, á eigin forsendum í nýju samhengi

Ritun

kunni að nýta sér hjálpargögn við ritun, svo sem orðabækur og málnotkunarbækur

geti skrifað misflóknar setningar og sett saman aðal- og aukasetningar

geti skrifað skipulegan texta og skipt í efnisgreinar

geti notað tengiorð og samtengingar

geti hagað málnotkun með tilliti til markhóps/viðtakanda (þekki t.d. muninn á formlegu og óformlegu ritmáli)

geti hagnýtt sér nýjan orðaforða á skapandi hátt

Málfræði

Dæmi um grundvallaratriði enskrar málfræði til upprifjunar og áherslu í ENS 103

- ákveðinn og óákveðinn greinir

- eignarfall nafnorða

- óreglulegar sagnir

- algengustu tíðir sagna

- skilyrðissetningar

- samband frumlags og umsagnar

- sambandssagnir

- fornöfn (sérstaklega tilvísunarfornöfn, eignarfornöfn, og afturbeygð fornöfn)

- forskeyti og viðskeyti og myndun nýrra orða af ólíkum orðflokkum

- forsetningar

- stigbreyting lýsingarorða

- notkun orðabókar sem hjálpartækis við málnotkun

Námsmat

Við námsmat skal ávallt taka mið af þeirri vinnu sem nemendum er ætlað að inna af hendi samkvæmt námsáætlun og skulu kröfur gerðar í samræmi við það. Meta skal alla færniþætti í réttu hlutfalli við vægi þeirra í áfanganum. Nemendum sé alltaf gert ljóst hvað verið er að meta, hvernig, hvenær og hvers vegna. Námsmat getur verið í formi símats eða lokamats.

Dæmi um mat á færniþáttum

Ritun

Símat er mikilvægt í þessum þætti. Nemendur vinna stutt ritunarverkefni af ýmsu tagi í tengslum við þann orðaforða og þá efnisþætti sem um er fjallað hverju sinni, t.d. póstkort, tölvupóst, formleg-/óformleg bréf, stuttar frásagnir, lýsingar, endursagnir o.s.frv. Mikilvægt er að endurgjöf og ábendingar berist nemandanum skjótt og séu uppbyggilegar. Áherslu skal leggja á skapandi notkun þess orðaforða sem ætlast er til að nemendur hafi tileinkað sér.

Málfræði/orðaforði/málnotkun

Hægt að prófa með ýmsum hætti. Stefnt skal að því að hafa prófverkefni eins fjölbreytileg og hægt er, t.d. eyðufyllingar með vali (multiple choice cloze), beinar eyðufyllingar (open cloze), myndun nýrra orða með forskeytum/viðskeytum, leiðréttingar málfars/stafsetningar, um¬orðun/endurritun setninga án þess að merking raskist o.s.frv. Æskilegt er að prófin reyni sem mest á skapandi málnotkun nemandans.

Lestur

Formleg prófun eða könnun á lesskilningi. Ólesnir textar valdir með tilliti til þess orðaforða og þeirra efnisþátta sem fjallað hefur verið um í áfanganum. Dæmi um prófverkefni: krossapróf, eyðufyllingar, svör við spurningum úr texta, endurröðun efnisgreina sem hefur verið ruglað, að bæta inn setningum/orðum sem hafa verið fjarlægð úr texta o.s.frv.

Hlustun

Mikilvægt er að gera hlustunarpróf þannig úr garði að þau mæli sem best hlustunarskilning en ekki stafsetningu eða málfræði. Dæmi um prófverkefni: hlusta eftir tilteknum efnisatriðum (t.d. gera lista), hlusta í ákveðnum tilgangi, fylla inn upplýsingar eftir upplestri (orð eða orða¬sambönd), svara skilningsspurningum, merkja inn á kort.

Tal

Metið er skipulag/framsetning, orðaforði, framburður, flæði (fluency), tjáskiptahæfni. Dæmi um prófverkefni: samtal tveggja nemenda, t.d. samvinna við lausn þrauta (problem solving), spjall um bækur eða kvikmyndir, spurningar og svör; frásögn einstaklings um áhugamál, lýsing á mynd-/myndasögu.